پیش از نصب و اجرای ایزوگام یا قیرگونی، ضروری است که سطح پشت بام شیب بندی شود. به فرایند شیب دار کردن سطح پشت بام، شیب بندی می گویند. شیب بندی یا زهکشی پشت بام راهکاری است که مانع از بروز مشکلاتی همانند نشت آب و رطوبت و اثرات آن در تخریب بام می شود. به طور کلی شیب بندی بام باید به هنگام احداث یک ساختمان اجرا شود. اما چنانچه به هر علتی مشاهده کردید که در قسمتی از بام پس از بارندگی آب در یک جا جمع شده است، باید برای تعمیر قیرگونی و ایزوگام پشت بام اقدام کنید. در ادامه به بررسی موضوع شیب بندی پشت بام و نحوه اجرای آن پرداخته شده است.
برای اطلاع در مورد نصب ایزوگام در کرج بر روی این لینک کلیک کنید.
در این بخش می خوانید:
انواع روش های شیب سازی سطوح
برای اجرای عملیات شیب سازی سطوح، با توجه به محل قرار گرفتن سطح مورد نظر، باید از روش های مختلفی استفاده شود. در ادامه هر یک از این روش ها اشاره شده است:
- تسطیح یا مسطح کردن خاک: این روش به معنای شیب سازی زمین هایی است که شیب ملایمی دارند. پس از انجام عملیات شیب سازی اقدامات بعدی همانند زیرسازی، روسازی، آسفالت کای و غیره باید انجام شود.
- بلوک گزاری: روش بلوک گزاری برای عملیات های خیابان و پیاده روکشی استفاده می شود. این روش برای شیب بندی پشت بام پیش از ایزوگام کردن استفاده ای نمی شود. برای اجرای این روش شیب مورد نیاز در سطحی صاف با استفاده از زیرسازی بلوک و ابزارهایی همانند شلنگ تراز، شمشه و ترازیاب انجام می شود.
- خاکریزی: یکی دیگر از روش های شیب بندی پشت بام قبل از ایزوگام کردن، خاکریزی است. عملیات خاکریزی در ارتفاع 25 سانتی متری اجرایی می شود. پس از آن خاک را مرطوب می کنند. این کار به این علت انجام می شود که خاک پیش از اجرای سیمان کاری کاملا نشست کند. سپس خاک با ماشین هایی مانند غلتک آنقدر کوبیده می شود که کاملا متراکم و سفت شود.
- نخاله ریزی: این روش هم یکی دیگر از روش های رایج است که برای شیب بندی بام پیش از ایزوگام کردن مورد استفاده قرار می گیرد. چنین روشی بیشتر در محوطه سازی رایج است. برای اجرای این روش از مصالحی همانند خرده بلوک های سیمانی و سفالی و خرده آجر استفاده می کنند.
شیب بندی پشت بام
دلیل اهمیت شیب بندی بام
شیب بندی بام پیش از نصب و اجرای ایزوگام، یک اقدام ضروری محسوب می شود. زیرا سطح پشت بام به علت عوامل جوی همانند برف و باران تحت تاثیر قرار می گیرد و با زهکشی مناسب، امکان خروج آب از سطح آن فراهم می شود. این اقدام مهم مخصوصا در شهرهایی که بارندگی در آن زیاد است، باید با روش های ویژه ای انجام شود؛ به طوری که غالبا به جای احداث سقف مسطح، سقف به شکل شیب دار ساخته می شود. اما در شهرهایی که بارندگی در آن کم یا متوسط است، اجرای شیب بندی روی پشت بام لازم است. زیرا در صورتی که این کار به شکل اصولی انجام نشود، به مرور زمان تخریب سقف را به دنبال دارد.
شیب بام باید چقدر باشد؟
برای آن که آب برف و باران به سمت ناودان ها جریان یابد، باید شیب بام در حدود یک تا سه درصد باشد. مقدار شیبی که انتخاب می شود به مقدار بارندگی بستگی دارد. در منطقه ای که بارندگی شدیدی در ایام سال در آن اتفاق می افتد میزان شیب لازم باید در حدود سه درصد باشد. برای آن که درصد شیب تعیین شود باید فاصله قسمت مورد نظر تا ناودانی اندازه گیری شود. زیرا بلندی شیب بام به طول آن بستگی دارد.
مصالح لازم برای شیب بندی پشت بام
مصالح زیر برای اجرای شیب بندی پشت بام لازم است:
- خرده آجر
- سوخته ذغال سنگ
- جوش کارخانه های آجرپزی
- پوکه معدنی یا صنعتی
- سرکف کارخانه ذوب آهن
- فوم بتن
- و غیره.
قرار گرفتن سوراخ ناودانی در میانه های پشت بام
نحوه اجرای شیب بندی بام
شیب پشت بام باید به سمت سوراخ ناودانی ها باشد. سوراخ ناوادانی ها در دو محل ایجاد می شود که در ادامه به بررسی آن پرداخته ایم.
قرار گرفتن سوراخ ناودانی در میانه های پشت بام
در چنین حالتی طول شیب نقاط تا سوراخ ناودانی اندازه گیری می شود. سپس با استفاده از روش کروم گزاری بلندی هر چهار گوشه پشت بام اندازه گیری می شود. برای انجام ریسمان کشی بین کروم ها از روش شمشه گیری استفاده می شود. محل قرار گرفتن سوراخ ناودانی کرومی نازک و مسطح قرار داده می شود. به قسمت هایی که در بین شمشه ها به دست می آید لچکی گفته می شود. این قسمت ها باید با مصالح مورد نیاز پر شود. سطح شیب هم با روش شمشه کشیدن سطح بین دو شمشه محاسبه می شود
قرار گرفتن سوراخ ناوادانی در گوشه ها و کناره های پشت بام
اگر محل ناودانی ها در گوشه ها یا کناره های پشت بام قرار بگیرد، شیب بام از میانه های پشت بام به کناره ها و گوشه ها کشیده خواهد شد. در این حالت هم تمام اقدامات از جمله اندازه گیری شیب، کروم گیری، شمشه گیری و نیز پر کردن لچکی ها به همان ترتیب قبلی انجام می شود.
پلان یا طرح پشت بام
پلان یا طرح پشت بام برشی افقی و فرضی از پشت بام است. در این پلان مشخصات بام از جمله شکل و ابعاد، دیوارهای اطراف، محل آبروها و تعداد آن، مسیر و جهت شیب به سمت آبروها و همچنین سایر فضاهای مستقر در بام همانند داکت تاسیسات، نورگیر و دودکش ها در آن مشخص شده است. محل آبروها روی نقشه پلان بام، به شکل دایره های کوچکی نشان داده می شود. آبروها قطری در حدود 10 سانتی متر دارند. در این نقشه فلشی کشیده شده است که جهت جریان آب از گوشه ها تا محل آبرو روی بام و همچنین درصد شیب را نشان می دهد. در نقشه پلان کد ارتفاعی سطح تمام شده پشت بام هم نوشته شده است.
جمع شدن آب بر روی پشت بام
کف خواب چیست؟
پش از اجرا کردن سقف اصلی ساختمان و همچنین مشخص کردن نقاط آبروها در کف پشت بام، به منظور بهتر جریان داشتن آب در آبروها (سر ناودان ها) کف خواب قرار می دهند. کف خواب که به آن کف شور چدنی هم می گویند، برای جلوگیری از گرفته شدن مسیر جریان آب استفاده می شود. کف خواب مانع از عبور اشیای ریز، زباله ها و غیره به درون لوله ناودانی می شود. به طوری که تنها آب می تواند جریان داشته باشد. جنس کف خواب هایی که در قسمت های خارجی ساختمان همانند پشت بام، پارکینگ و حیاط به کار برده می شود از چدن یا ورق گالوانیزه است. کف خواب های که در فضاهای درونی ساختمان از قبیل جمام، سرویس بهداشتی و آشپزخانه استفاده می شود از جنس پلاستیک ساخته می شود.
تعداد ناوادانی های پشت بام
در پشت بام ها برای تعیین شیب کف سازی به تعداد ناودانی ها توجه می شود. برای مثال پشت بام های هموار و مسطح برای هر 75 تا 100 متر مربع یک ناودانی به قطر 10 سانتی متر نیاز دارد. به طور کلی با بیشتر شدن فاصله افقی با ناودان، باید ضخامت شیب بندی هم افزایش یابد. تعیین محل دقیق نصب ناودانی ها با توجه به نوع پلان پشت بام و همچنین نحوه قرار دادن لوله های آب باران انجام می شود. لازم است لوله های آب باران تا حد امکان مستقیم جاگزاری شوند تا آب باران بدون آن که به نما یا قسمت های دیگر در داخل یا خارج محوطه ساختمان آسیب برساند، در کوتاه ترین زمان از طریق آن تخلیه شود.
جدا بودن لوله آب باران از لوله های فاضلاب
با توجه به این که گازهایی که در لوله های فاضلاب وجود دارد برای تخلیه شدن به طرف بالا حرکت می کنند، اگر لوله آب باران و لوله های فاضلاب یکی شود، ممکن است در ریزش آب باران به پایین مانع ایجاد شود. قرار دادن و نصب لوله آب باران باید به نحوی باشد فاصله آن محل تا سایر قسمت های آبگیر ناودان تقریبا یکسان باشد. یعنی در انتهای کار، محل قرار گرفتن کف خواب در سطح ناحیه آبگیر در مرکز آن باشد.
کروم بندی
به منظور هدایت جریان آب در سطح پشت بام به سمت آبروها یا لوله های فاضلاب، به اجرای شیب بندی پشت بام نیاز داریم. این مساله در صورت عدم دقت کافی در انجام آن، ممکن است مشکلات همانند جمع شدن آب در یک محل یا نفوذ آب به لایه های زیرین سقف و حتی داخل ساختمان وجود دارد. از این رو به منظور جلوگیری از این مساله، اجرای عملیات شیب بندی با دقت بالا ضروری است. کروم بندی راهکاری است که می توان دقت اجرای شیب بندی پشت بام را بالاتر برد.
جدا بودن لوله آب باران از لوله های فاضلاب
نحوه اجرای کروم بندی
برای اجرای کروم بندی باید بالاترین نقطه و نیز پایین ترین نقطه (نقطه تخلیه آب) را مشخص کنیم. سپس اختلاف اندازه این دو نقطه را حساب می کنیم و اندازه فاصله طولی بالاترین نقطه با توجه به شیبی که نیاز داریم تا پایین ترین نقطه را به دست می آوریم. نکته مورد توجه در این جا آن است که بالاترین نقطه یا همان A باید چقدر از پایین ترین نقطه یا همان B بالاتر باشد که آب به طور درست و مناسبی جریان داشته باشد؟ با توجه به فاصله طولی دو نقطه A و B و همچنین شیبی که نیاز داریم، نقطه A را بالاتر مد نظر قرار می دهیم. اگر پشت بام را کروم بندی شده فرض بگیریم، چنانچه فاصله طولی دو نقطه A و B، 10 متر باشد، برای هر یک متر فاصله، نقطه A به میزان 1.5 سانتی متر بالاتر می رود. پس از این کار، با استفاده از ریسمان، نقاط را به هم وصل می کنیم تا شیبی که مورد نیاز است، قابل مشاهده باشد. حال در کنار ریسمان، شمشه ای قرار داده می شود. با این کار مسیری که مشخص شده است را با ملات ماسه و سیمان و استفاده از آجر می کشیم تا به پایین ترین نقطه مورد نظر برسیم. این فرایند را برای سایر نقاط شبیه به هم در تمام سطح مورد نظر انجام می دهیم تا شیب آن به طرف محل خروجی کشیده شود. پس از اجرای کروم بندی به شکل شیب دار، باید فضای بین کروم ها را با مصالحی همانند پوکه یا فوم بتن پر شود. سپس روی آن سطحی کاملا صاف را ایجاد کنیم تا عملیات عایق کاری همانند ایزوگام و قیرگونی قابلیت اجرا روی آن را داشته باشد.
الزامات شیب
شیب مناسب سقف می تواند در هنگام طراحی سیستم های سقف با کارایی بالا مورد توجه قرار گیرد. حداقل و حداکثر محدودیت شیب سقف بر اساس سیستم سقف خاص و نوع پروژه متفاوت است. صنعت ساختمان یکی از بخش های با رشد سریع در کشور بوده است و خانه های مسکونی متعدد با سقف های شیبدار شگفت انگیز در شهرهای مختلف در حال اجرا هستند. تأثیر بارهای باد بر ساختمان ها زیاد است و بنابراین مرحله انتخاب شیب های سقف باید با دقت انجام شود تا نه تنها ایمنی سازه، بلکه اقتصاد نیز تضمین شود. دستورالعملهای بینالمللی و ملی موجود جزئیاتی را در مورد الزامات ایمنی و عملکرد ارائه میکنند، اما در مورد جنبههای اقتصادی زیاد صحبت نمیکنند.
کلام آخر
در این مقاله کوشش کردیم تا موضوع شیب بندی پشت بام را به طور مشروح برای خوانندگان گرامی توضیح دهیم. عملیات شیب بندی پشت بام یکی از اقدامات ضروری پیش از اجرای عملیات عایق بندی همانند ایزوگام است که در صورت رعایت اصول آن، می توان انتظار داشت که آب برف و باران به طور مناسبی از سطح پشت بام تخلیه شود. به این منظور برای اجرای شیب بندی پشت بام ما به شما شرکت ایزوگام پلاس را پیشنهاد می کنیم. این مجموعه با در اختیار داشتن ابزار آلات مورد نیاز این کار و برخورداری از پرسنل توانمند و متخصص، آماده است تا اجرای عملیات شیب بندی بام را در شهر کرج و محدوده استان البرز برای مشتریان گرامی با کیفیت بسیار بالا و قیمت مناسب بپذیرد.
